Re-Action! Duurzaamheid door sociale innovatie

17.07.2011 02.10.2011
Re-Action! Duurzaamheid door sociale innovatie

Duurzaamheid is het toverwoord van deze tijd, maar van een duurzame revolutie kan niet worden gesproken. Duurzame innovatie lijkt vooralsnog synoniem aan complexiteit. Verduurzamen vraagt grote investeringen -zowel in tijd en geld- van producenten en een op innovatie en flexibiliteit gerichte relatie met een gebruiker. Maar in tijden van crisis kunnen producenten weinig risico nemen. Drie jaar na de start van haar programma maakt REcentre, platform voor duurzaam design in de Euregio Maas-Rijn, de balans op.Het is daarom dat nu eerder kansen liggen in bottom up initiatieven. Initiatieven die dankzij hun organische structuur en kleinschaligheid meer flexibel en wendbaar zijn dan de grootschalige industrie. Dankzij de groei van social media hebben deze burgerinitiatieven een enorm bereik en staan ze niet alleen al bij aanvang geworteld in de samenleving, maar verkeren in onderling contact, waardoor kennis en ervaring kan worden uitgewisseld.
Een sociale agenda waarbij de leefbaarheid van een gebied en de participatie van een gemeenschap voorop staat, biedt allereerst een maatschappelijke impuls en vervolgens een economisch rendement.

REcentre signaleert een actieve consument met een nieuwe ideologie. Deze consument wijst de passieve rol van gedachteloos consumeren af en eist niet alleen eerlijkheid en transparantie van autoriteiten en producenten, maar neemt het heft in eigen handen. Van nieuwe voedsel coöperatieven en Community Supported Agriculture tot een op zichzelf staande parallelle economie met ‘tijd’ als betaalmiddel; In toenemende mate ontstaat een nieuwe visie op het publieke domein, die niet langer als de exclusieve verantwoordelijkheid van de overheid wordt opgevat.

Naast de verhouding tussen consument en producent verandert ook de verhouding tussen stad en platteland. Met name in grote steden groeit een hernieuwde waardering voor het omliggende landschap en lokale landbouw, die letterlijk de stad worden ingevoerd in de vorm van community gardens, stadsboerderijen en aquaculture. Initiatieven zoals het Landgoederenzone project rondom Maastricht of Oyster-Tecture in New York stimuleren nieuwe, onderling afhankelijke en wederzijdse voedende relaties tussen stad en platteland, waardoor niet alleen het onderscheid vervaagt maar ook traditionele rollen en waarden veranderen.

Tegelijkertijd manifesteert zich zowel in stedelijke als landelijke gebieden een krimp van bevolking en economie. Lokale overheden en projectontwikkelaars staan voor de opgaaf nieuwe bestemmingen voor leegstaande gebouwen en ‘tussengebieden’ te vinden. Bottom up initiatieven bewijzen hier hun waarde door middel van tijdelijke en herbestemming projecten. Dankzij de combinatie van een utopische visie met een flexibele, informele organisatie blijken deze initiatieven zeer behendig in het herbestemmen van het stedelijke landschap.

REcentre presenteert verschillende best practices uit binnen en buitenland en spiegelt die aan acht projecten uit Maastricht en omgeving. Niet de industrie speelt hierbij ten alle tijden de rol van initiator maar individuen en gemeenschappen vormen de aanleiding voor een duurzame verandering. Duurzaamheid vindt zijn oorsprong niet alleen in de industrie maar ook in de sociale innovatie van de consument. Dit heeft voor REcentre, platform voor duurzaam design in de Euregio Maas-Rijn, geleid tot de keuze het belang van sociale innovatie als agent voor duurzaamheid te benadrukken binnen ‘Re-Action!’.

Locatie

Organisatie