Nieuwe reeks GYM-expo's in MAD-faculty op gang getrapt

28.02

Voor Limburgse kunstliefhebbers wordt 2012 een goed gevuld jaar. Tot mei overspoelt de triënnale Superbodies de Hasseltse musea en binnenkort strijkt de rondreizende biënnale Manifesta neer in de mijngebouwen van Waterschei. Ook in de rest van België staan grote tentoonstellingsprojecten op de agenda.  Dat maakt het moeilijk om kleine - maar boeiende - initiatieven, zoals GYM, niet uit het oog te verliezen.

Net als vorig jaar organiseert de MAD-faculty een reeks expo's met werk van de masterstudenten vrije kunst. Iedere maand stellen andere studenten hun recente werk voor in de oude turnzaal van de hogeschool. Nieuw is dat de opening telkens gepaard gaat met lezingen van kunstenaars, ontwerpers en kunstkenners. De opening van 2 februari legt de lat alvast hoog voor de komende edities.

Kunstenaar droomt van vrijheid

Met Hans Theys haalde de MAD-faculty een vlotte spreker, die het publiek zonder moeite op zijn hand kreeg, binnen. Zelf bestempelt hij zich als een schrijver over het werk van kunstenaars. Hij benadrukt daarbij het belang van het kunstwerk en de kunstenaarspraktijk. Kunstkritiek vervalt immers te vaak in intellectueel geneuzel naast de kwestie.

De projecties van de auteur en de intenties van de kunstenaar worden doorgaans op een hoopje gegooid. Foute theorieën worden - eens gelanceerd - steeds maar overgenomen. Toch gelooft Hans Theys dat schrijven over kunst fantastisch kan zijn. Zijn grootste betrachting is teksten te schrijven die, zonder de waarheid geweld aan te doen, helpen kijken naar kunstwerken.
 

GYM lezing Hans Theys - foto: Niels Klerkx

Vertrekkend van zijn achtergrond als filosoof waagt Hans Theys zich ook aan algemene bespiegelingen over kunst. Centrale gedachte daarbij is dat de kunstenaar zich weigert te conformeren aan de voorspelbaarheid en regelneverij van de alledaagse werkelijkheid. Hij dwingt het recht af te zijn wie hij is, waar hij is en hoe hij is. Daarbij smokkelt de kunstenaar te midden van de waanzin een droom van vrijheid mee: het recht om te verschillen. Zijn grootste wapen is het beeld, waar het allesoverheersende woord moeilijk vat op kan krijgen.

Tussen sieraad en gebruiksobject

Tweede genodigde van de avond was Gésine Hackenberg, een Nederlandse juweelontwerpster van Duitse afkomst. Sinds kort is ze als gastdocent verbonden aan de MAD-faculty. Het spanningsveld tussen sieraden en gebruiksvoorwerpen is voor haar een grote inspiratiebron.

Vooral sierobjecten fascineren haar. Net zoals sieraden vertellen ze veel over de bezitter en krijgen ze vaak - los van de geldelijke waarde - een grote toegevoegde waarde. Ook al passen geërfde juwelen niet binnen je eigen smaakpatroon, toch ken je ze een grote waarde toe. Bijzonder mooi is het project waarbij Hackenberg aan de slag ging met het sierporselein van haar kokette grootmoeder.


kitchen necklase "boerenhoefe" by Gésine Hackenberg, 2010, courtesy Gésine Hackenberg 

Experiment is noodzakelijk

Na de lezingen opende de expo GYM met recent werk van Lut Vanautgaerden, Véronique Alberghs en Jolien Goorts. Terwijl ze druk in de weer waren met het perfectioneren van hun opstelling, spraken ze met Hans Theys. Onverwacht stak die een handje toe bij de selectie en opstelling.

Volgens Theys menen veel jonge kunstenaars dat ze zo snel mogelijk een eigen stijl moeten creëren. Zo beperken ze hun vrijheid, terwijl het juist belangrijk is te experimenteren. Schrik hebben dat je werk niet binnen je oeuvre past, is volgens hem onzinnig. Want wat je maakt, behoort onherroepelijk tot je oeuvre.

Al biedt de tentoonstelling niet meteen de indruk dat de studenten zich te zeer beperken. Allemaal experimenteren ze met verschillende media en stijlen. Zo presenteert Véronique Alberghs naast schilderijen ook een geometrische vloertekening. In een fragiele houtskoollijn bracht ze een sobere ellipsvorm op de vloer aan. Die tijdelijke ingreep zit geprangd tussen de muren van de tentoonstellingsruimte.

De drie exposanten nader belicht

Jolien Goorts is de jongste exposant. Hoewel ze het atelier vrije grafiek volgt, stelt ze vooral fotografisch werk tentoon. Ze manipuleert de foto's zorgvuldig. Pas als het lijnenspel en de contrasten hun evenwicht gevonden hebben, vertrouwt ze het beeld toe aan het papier. Met zwart-witfoto’s met veel aandacht voor textuur, reflecties en beweging als resultaat. De organische, bijna abstracte beelden zijn beklijvend. Een ets en monotype maken duidelijk hoe sterk haar fotografisch werk en grafiek elkaar beïnvloeden. Zelf denkt ze dat haar werk nog sterk moet evolueren. Al is onze nieuwsgierigheid naar haar presentatie op de eindejaarstentoonstelling alvast aangescherpt.


Fotografisch werk van Jolien Goorts - foto: Niels Klerkx

Véronique Alberghs studeerde in 2004 af als schilder in Antwerpen. Maar als jonge kunstenares ondervond ze hoe moeilijk het is om je weg te vinden. Daarom ruilde ze haar werkplaats thuis voor een meer stimulerende omgeving, namelijk de MAD-faculty.

Volgens haar is het kunstonderwijs aan de hogeschool sterk verbeterd. De sfeer is vrijer en ook het docententeam is sterker dan vroeger. In het atelier sta je er niet alleen voor en krijg je goede feedback. Ze combineert de opleiding met een lesopdracht aan de academie van Maasmechelen. Hoewel in haar schilderijen veel verwijzingen naar de archetypische, Griekse beeldhouwkunst en mythologie zitten, ontbreekt een duidelijk verhaal moedwillig. Als schilder vindt ze het vooral boeiend om met de compositie en kleuren te experimenteren. Met brede, kleurige verftoetsen weet ze het gladde oppervlak van de beelden treffend op te roepen.


Collages van Lut Vanautgaerden - foto: Niels Klerkx

Ook Lut Vanautgaerden is niet aan haar proefstuk toe. Ze staat reeds jaren in het kunstonderwijs en is onlangs teruggekeerd naar de MAD-faculty om haar masterdiploma te behalen. Op de tentoonstelling exposeert ze vooral collages. Tot voor kort waren de collages enkel voorstudies voor de schilderijen, maar nu vormen ze zelfstandige kunstwerken. Met fragmenten uit haar beeldarchief creëert ze een nieuw beeld. Opvallend is de aandacht voor transparantie en dieptewerking.

Doordat je al snel in het vaarwater zit van je voorgangers, is collage een moeilijk medium. Daarom twijfelt Lut Vanautgaerden of ze zich niet ergens anders op zou toespitsen. Tijdens de opening presenteerde ze ook een beklijvende installatie: 'Next Door'. Met behulp van enkele spaarzame attributen en een geprojecteerde collage weet ze zowel de geborgen als beklemmende sfeer van een huiskamer op te wekken. Doordat de collage uit oude hersenscans bestaat, krijgt het kunstwerk een beladen sfeer. Helaas werd de installatie - om praktische redenen - na de opening verwijderd.


Links fotografisch werk van Jolien Goorts, rechts schilderijen van Véronique Alberghs - foto: Niels Klerkx

Limburg blues?

Een kleine, decentrale stad als Hasselt heeft uiteraard niet dezelfde aantrekkingskracht als Brussel of Antwerpen. Hasselt is een echte winkelstad met - volgens kunstsocioloog Pascal Gielen - weinig impulsen voor kunstenaars. De studenten kiezen dan ook vooral om praktische redenen voor Hasselt. Zo hecht Véronique Alberghs vooral veel belang aan het samenwerken met anderen in het atelier. De omgeving vindt ze minder belangrijk. Ook de samenstelling van het docententeam van de MAD-faculty relativeert het belang van de plaats. Met Koen van den Broek, Peter De Cupere en Stef Driesen hebben ze kunstenaars in huis die veel verder kijken dan provincie- en landsgrenzen. Toch blijven plaatselijke initiatieven inspirerend voor studenten.

Momenteel beleeft Limburg een artistieke heropleving, zoals zelfs Luc Tuymans opmerkte in het kunsttijdschrift HART: "In Limburg, met alle respect voor de verhoudingen natuurlijk, leeft wel een goeie dynamiek, met Z33 in Hasselt, FLACC in Genk en andere dingen: het is niet toevallig dat het internationale evenement Manifesta daar volgend jaar op bezoek komt.”

Door samenwerkingsverbanden worden ook de studenten betrokken bij grote projecten. In het najaar staken studenten nog een handje toe bij de realisatie van een kunstwerk van Tadashi Kawamata. Ook de platformwerking van de provincie stimuleert het kunstenveld aanzienlijk. Hopelijk kunnen de studenten na hun afstuderen mee de vruchten plukken van deze dynamiek. 

Niels Klerkx

De expositie is na de opening op 2 februari nog te bezichtigen van 3 tot 29 februari op woensdag, donderdag en vrijdag telkens van 13:30 tot 17.30 uur. Gesloten op woensdag 22, 23 en 24 februari. De volgende GYM-opening vindt plaats op donderdag 8 maart 2012.