INNERCOMA brengt kunstenaars en publiek op indrukwekkende wijze samen
Met 'INNERCOMA' is het de eerste keer dat Philip Metten een sculptuur van zulk een grote omvang realiseert. Het is niet alleen eigen werk, maar bestaat ook uit bijdragen van andere kunstenaars én de deelname van het publiek. Verschillende gelaagdheden, betekenissen en vormelijke aspecten verenigen zich en leiden tot een sociaal gebeuren. De sculptuur brengt kunstenaars en publiek op indrukwekkende wijze samen. Communiceren en gezamenlijk het werk beleven. Daar is het om te doen.
Metten transformeert het grote tentoonstellingsgebouw van Z33 tot een sculptuur. De transformatie gebeurt zowel aan de buitenkant als de expositieruimte. De voor- en achterzijde van het gebouw verdwijnen achter een gigantische zwarte façade. De in/uitgang aan de binnentuin mondt uit in een enorm terras. De binnenzijde van het huis voor actuele kunst functioneert als transitzone.
Zo infiltreert het werk in een stedelijke context en richt zich tot alle lagen van de bevolking. ‘INNERCOMA’ past dus uitstekend binnen het project ‘Z-OUT’. Dit is een project rond kunst in de Limburgse publieke ruimte van Z33 dat gerealiseerd zal worden tussen 2012 en 2020.
'INNERCOMA' aan straatzijde
Beelden van tegenstrijdigheid
Met ‘INNERCOMA’ herdefinieert Metten niet alleen de functie van een expositieruimte. Ook de begrippen ‘sculptuur’ en ‘publieke ruimte’ krijgen een nieuwe benadering. Metten heft de klassieke opvatting van beeldhouwkunst op. De toeschouwer loopt niet langer rond een beeld. Bovendien activeert Metten het medium door het om te vormen tot een betreedbare sculptuur: de toeschouwer maakt deel uit van het werk. Zo krijgt ‘INNERCOMA’ de gedaante van een publieke ruimte.
Sculpturen vormen het uitgangspunt van Mettens werk. Hij vertrekt steeds vanuit basisprincipes van beeldhouwkunst. Vervolgens zoekt hij manieren om aan een klassieke weergave te ontsnappen. Zijn benadering van het medium beeldhouwkunst is uniek en doordacht. Het reflecteert op onze tijdsgeest. Metten realiseert beelden die tegenstrijdigheid belichamen. De monumentale buitenkant van ‘INNERCOMA’ straalt ergens rust en zekerheid uit, zoals je die terugvindt in oervormen. Binnenin de sculptuur roept Metten dan weer het vluchtige en onrustige van de stad op waar tijdsdruk, snelheid en voortdurende beweging de bovenhand neemt.
Doorheen de jaren verzamelde Metten een groot archief aan beeldmateriaal van uiteenlopende media dat de basis vormt voor zijn projecten. Referenties aan massamedia en oudheid gaan daarbij hand in hand. Met deze gevonden beelden ontwikkelt hij een eigen vormentaal die mysterieus, onbekend is en voor een vreemde spanning zorgt. Anderzijds voelt ze vertrouwd aan, doordat ze het collectieve geheugen aanspreekt. Zijn werk slaat als het ware een brug tussen heden en verleden. Een ver verleden en een verre toekomst bevinden zich als twee mysterieuze zones aan de rand van het werk.
'INNERCOMA' aan de tuin van Z33
Collagekunst
Voor ‘INNERCOMA’ besluit Metten niet enkel uit zijn persoonlijke beeldenarchief te putten. 'INNERCOMA' is een collage van eigen werk en werk van andere kunstenaars, waarvan Metten de compositie heeft bepaald. Eerder werkte hij al samen met muzikanten Tim Vanhamel, Aldo Struyf en Dave Schroyen, grafische vormgever Tom Tosseyn en regisseur Tom Aerts. Die samenwerking wordt bij 'INNERCOMA' herhaald. Voor het eerst werkt Metten ook samen met beeldende kunstenaars Eva De Leener en Romeo Hoornaert. Deze kunstenaars leveren een belangrijke bijdrage aan het werk.
Het beeld aan de façades van het gebouw is een combinatie eigen werk met de beeldelementen van Eva De Leener en Romeo Hoornaert. De beeldelementen van deze kustenaars verliezen hun oorspronkelijke context en krijgen een andere betekenis in relatie tot elkaar. Metten creëert een nieuw beeld met zowel een vormelijke als inhoudelijke gelaagdheid.
Het achthoekige reliëf ‘Turbodisk’ is een eigen ontwerp en vormt de kern van het project. De ogen zijn van Eva De Leener, een beeldelement dat vaak terugkeert in haar tekeningen. Dikwijls verwijst het naar het afweren van ‘het kwade’. In opdracht van Metten herwerkt De Leener de ogen nu tot een grote, geschilderde versie. De organische schilderijen van Romeo Hoornaert krijgen een ruimtelijke gedaante. Ze werden geprint op een zeil dat in de vorm van een soort grot werd gespannen. Die dient als in/uitgang van de sculptuur.
Een laatste herkenbaar beeldelement aan de façade is de kruisvorm, gemaakt uit spiegelglas. Deze is van de hand van Metten. Het kruis is prominent aanwezig door reflectie van het licht. Ondanks de krachtige vorm krijgt dit onderdeel van de collage door het reflecterende karakter (de zijgevels van het gebouw weerspiegelen in het kruis) iets heel beweeglijk.
Grafiek door Tom Tosseyn
De collage loopt door in de binnenkant van de sculptuur. Grafisch vormgever Tom Tosseyn ontwierp een eigen lettertype om teksten van Metten vorm te geven. Het is een soort spijkerschrift dat balanceert op de grenzen van het leesbare. Voor ‘INNERCOMA’ ontwikkelde hij een patroon, gebaseerd op dit lettertype, waarmee de muren van het inwendige labyrint van 'INNERCOMA' bedekt zijn. De drukke design van fluogele lijnen op een gitzwarte achtergrond geeft de gang een haastig karakter.
Via één van de gangen in het labyrint kom je terecht bij een film van Toon Aerts. Deze film met een soundtrack van Quasar Noise Lab omvat op één of andere manier de hele sculptuur. Aerts toont daarin ook een terugkoppeling naar de verschillende samenwerkingsverbanden.
POWERHOUSE en Quasar Noise Lab deden een performance tijdens de opening van 'INNERCOMA'. Beide zijn collectieven die Metten in het verleden samenstelde. Ze traden al op in zijn eerdere sculpturen. Deze performances tijdens de opening activeerden de sculptuur; voorstellingen met een snel en tijdelijk karakter. Deze gaven het ‘nu-moment’ weer. Daarmee staan ze lijnrecht tegenover de zwaarte en logheid van verleden en toekomst dat in 'INNERCOMA' vervat zit.
Quasar Noise Lab tijdens de opening van 'INNERCOMA'
Sociale dimensie
‘INNERCOMA’ is niet alleen een collage van beelden en kunstenaars. Metten gebruikt ook het publiek door de mogelijkheid om het kunstwerk te betreden en zorgt voor nieuwe relaties. Metten gebruikt beeldhouwkunst dus als een platform. Ideeën van iedereen die aan het werk deelneemt, kunnen zich daar verenigen. De sculptuur krijgt een sociale dimensie, het wordt een ontmoetingsplaats waar het individuele plaats maakt voor een collectieve beleving.
Dat sociaal gebeuren is een cruciaal onderdeel van het werk. Op het terras is ruimte voor verschillende vormen van communicatie. Er zullen nog debatten plaatsvinden en films getoond worden. Metten selecteerde een aantal films (The Holy Mountain, Rize, Fantastic Planet, Electric Dragon 80000 Volt, Tron en Dark Days) die zowel vormelijk als inhoudelijk gerelateerd zijn aan de deelnemende kunstenaars.
De sculptuur is uit zorgvuldig verschillende elementen opgebouwd zodat de onderdelen na de expositie netjes uit elkaar gehaald kunnen worden. Elke vorm kan een andere gedaante krijgen. Het kan gaan om een nieuwe bestemming of een herwerkte versie. Alles is in de toekomst eenvoudig te transformeren in een nieuwe sculptuur. Hierdoor krijgt dit project een tijdelijk en nomadisch karakter.
'INNERCOMA' tot 10.10.2010 in Z33 (Hasselt)
Film bij INNERCOMA op 5, 6 en 7 augustus 2010 om 22u30.
Indra Devriendt