Dries Dockx

Beeldenstorm

Autonome objecten spreken zich uit over de functie van vormgeving.

'Less is more': een zinsnede van Ludwig Mies van der Rohe die paradigmatisch is geworden voor de uitdrukking op het gezicht van onze westerse cultuur. Dieter Rams, vanaf de jaren 50' vormgever van vele gebruiksvoorwerpen die richtinggevend waren onze westers visuele cultuur, specificeerde dit in tien principes:

Good design is innovative.

Good design makes a product useful.

Good design is aesthetic.

Good design makes a product understandable.

Good design is unobtrusive.

Good design is honest.

Good design is long-lasting.

Good design is thorough down to the last detail.

Good design is environmentally friendly.

Good design is as little design as possible.

Deze kwalificaties illustreren de autoriteit van ontwerp; in haar retorische en sferische overredingskracht. Goed ontwerp in deze traditie is ontwerp wat gelooft in een technologische vooruitgang en in minimalistische esthetiek. Dit modernistisch dogma, wat op elegante wijze een nieuwe cultivatie draagt, stuwde de vormgeving van onze omgeving op tot een hermetisch en elitair visueel spel. Is dit een groots dogma of een groteske dogma?

Dockx bouwt voort op een generatie ontwerpers, zoals herkenbaar in Droog Design, die op subversieve wijze de vorm van de functie bevroegen door vormconventies te manipuleren. Dit lijkt een neoliberale westerse rituele dans rond het object. Dockx gaat verder en bevraagt de functie van de vormgeving.

Zo snijdt Dockx een oor uit een zilveren kelk door een tweedimensionale outline af te tekenen op de kelk en deze letterlijk uit te snijden en als oor uit te vouwen. De beker functioneert niet meer, is geen beker meer: de vloeistof loopt door de kelk. Het idee, als hard construct, wringt met de vormgevingswaarden. Er komt een nadruk te liggen op het basismateriaal; het zilver gaat een eigen leven leiden, los van haar functie als voormalig beker.

Dockx trekt het idee van vormgeving radicaal door waar een vorige generatie vormgevers de functie subversief bespeelden. Hij stuwt deze belofte van goed ontwerp door, tilt het over het kantelpunt naar daar waar vormdecadentie omslaat in deconstructie, in verval.

Freek Lomme, juni 2010.